Đã là người con sinh ra và lớn lên mảnh đất Quảng Trị, không ai không biết đến một món ăn đặc sản quê mình – bánh bột lọc. Đó không chỉ là một món ăn mà đó còn cả là một niềm tự hào, là cả một tuổi thơ của người Quảng Trị. Hiện nay bánh lọc đã được người dân sáng tạo ra rất nhiều biến thể như bánh lọc gói, bánh lọc chiên, bánh lọc trần…nhưng gắn liền với tuổi thơ chúng tôi nhiều nhất là bánh lọc trần, món bánh nhìn đơn giản nhưng cách làm chứa đựng đầy sự công phu.

Quảng Trị, vùng đất nắng lắm mưa nhiều, đất đai cằn cỗi, nơi đây cây sắn được xem là cây lương thực, là cây cứu đói và chính cây sắn đã cho con người nơi đây loại bột để làm nên một món bánh nổi tiếng – Bánh lọc. Củ sắn sau khi được khai thác thì đem vào máy xay nhuyễn cùng với nước sẽ cho ra một hỗn hợp xác củ sắn, nước và tinh bột sắn. Sau quá trình lọc để tách bột với xác củ sắn ra thì ta có được loại tinh bột sắn (hay bột lọc). Để cho bánh lọc được trong suốt, đẹp mắt thì người dân quê tôi phải lọc bột thật nhiều lần để gạt hết chất bẩn còn vương trong bột.

Cách chế biến cũng thật cầu kỳ. Tinh bột sắn sau khi lọc xong được treo lên cao cho ráo hết nước. Sau khi bột bắt đầu khô thì vắt thành từng viên tròn cỡ bát ăn cơm rồi đem chần qua nước sôi cho chín lớp vỏ mỏng bên ngoài, nhưng bên trong phải còn sống. Sau đó mang ra nhồi bột sống và chín cho quyện vào nhau. Nhồi bột là công việc nặng nề nhất trong quá trình làm bánh. Muốn có phần vỏ bánh mềm, mượt thì phải nhồi bột thật kỹ, nhồi đến lúc nào nhuyễn, bột sống và chín quyện vào nhau là xong.

Món ngon Quảng Trị Bánh bột lộc trần Bột được nhồi kỹ

Bột được nhồi kỹ (ảnh Lưu Tuấn Anh)

Đến phần nhân bánh chuẩn bị các gia vị như hạt nêm, tiêu, đường, nước mắm để ướp nhân. Nguyên liệu chính của người Quảng Trị hay làm nhân là tôm và thịt ba chỉ. Chỉ cần bắc chảo dầu, phi thơm tỏi, hành rồi cho thịt ba chỉ hay tôm vào xào đều. Thịt, tôm hơi săn lại thì bớt lửa chờ khô ráo ít nước thì đem xuống. Ngoài ra nhân bánh cũng có thể làm từ các nguyên liệu khác như thịt gà bằm nhỏ, thịt chim bồ cầu bằm nhỏ, lạc giã nhỏ trộn cùng mộc nhĩ hay đậu xanh…

Món ngon Quảng Trị Bánh bột lộc trần Những chiếc bánh lọc nhỏ xinh ra đời

Những chiếc bánh lọc nhỏ xinh ra đời. (ảnh Lưu Tuấn Anh)

Bắt bánh lọc cần đôi tay khéo léo của các mẹ các chị, những đôi tay thoăn thoắt vừa dàn bột, bỏ nhân, tạo hình bánh cứ thế cứ thế cho đến lúc bột cũng dần hết và nồi nhân cũng dần vơi.

Món ngon Quảng Trị Bánh bột lộc trần Bánh lọc được đưa vào luộc

Bánh lọc được đưa vào luộc (ảnh Lưu Tuấn Anh)

Bánh sau khi được làm xong thì đưa vào luộc. Khi thấy nồi nước luộc bánh sôi sùng sục thì nhanh tay đổ bánh vào luộc rồi đợi tầm 3 đến 5 phút khi thấy bánh nổi lên thì nhanh tay vớt ra rồi tráng nhanh qua chậu nước lạnh để cho bánh không bết dính vào nhau. Đến công đoạn này thì coi như hoàn thành món bánh lọc, chỉ cần chén nước mắm ớt tỏi nữa là thưởng thức, nhưng muốn ngon hơn thì phải qua công đoạn trộn bánh nữa mới đưa bánh lọc lên 1 tầm cao mới.

Món ngon Quảng Trị Bánh bột lộc trần Trộn bánh cùng giá và gia vị

Trộn bánh cùng giá và gia vị (ảnh Lưu Tuấn Anh)

Để trộn bánh ngon thì bắc 1 cái chảo thật to lên bếp, hành, tỏi, ớt bột phi thơm rồi đổ nhanh bánh, cho giá đỗ, gia vị, nước mắm vào trộn đều. Cho bánh ra dĩa rắc lên ít hành lá và ớt tươi cắt nhỏ và thưởng thức. Gắp miếng bánh trong suốt dai ngon đưa vào miệng, vị thơm của tôm hòa cùng vị béo ngậy của thịt, cùng vị mặn, ngọt chua, cay cay của nước chấm sẽ làm bạn bè và gia đình bạn mê ly.

Món ngon Quảng Trị Bánh bột lộc trần Thưởng thức dĩa bánh lọc bốc khói

Thưởng thức dĩa bánh lọc bốc khói. (ảnh Lưu Tuấn Anh)

Mỗi vùng đất đều có những món ăn gắn liền với cuộc sống của người dân ở đó và bánh lọc trần cũng vậy. Món bánh bước ra chính từ thực tế cuộc sống của con người Quảng Trị. Mang đậm phong vị của miền gió Lào, cát trắng, mang cả tình cảm, cầu mong sự ấm no vào những chiếc bánh. Món bánh mà những đứa con xa quê luôn khắc khoải mỗi khi nhớ về.

Lưu Tuấn Anh